Yer ve hikâye

Kimera'nın Hikâyesi ve Çıralı

Bir dağın yamacında binlerce yıldır yanan alevler, bir derenin iki yakasına kurulmuş antik bir kent ve her yaz bu kumsala yumurta bırakmaya gelen kaplumbağalar. Kimera bu coğrafyanın içinde duruyor.

Çıralı kumsalı, koy ve arkasındaki dağlar, yukarıdan

Bu sayfa iki hikâyeyi yan yana anlatıyor ve onları birbirine karıştırmamaya özen gösteriyor. Birincisi yerin hikâyesi: mitoloji, jeoloji, antik çağ ve bugün kumsalı paylaştığımız canlılar. İkincisi Kimera'nın kendi hikâyesi: bu bahçenin nasıl bir otele dönüştüğü.

Çıralı'nın şematik haritası: Tahtalı Dağı, Yanartaş, Ulupınar, Kimera, Çıralı kumsalı, Olympos ve Akdeniz K A K D E N İ Z Likya Yolu ↑ Kemer · Antalya Şematik çizim, ölçekli değil Tahtalı Dağı Yanartaş Ulupınar Kimera Çıralı kumsalı Olympos Sabah denizi
Harita

Dağ, ateş, kent ve deniz; birbirine yürüme mesafesinde.

Bir noktaya dokunun. Her yerin bir pratik, bir de efsane ya da tarih yüzü var.

I

Ad

Kimera, yani Chimaera.

Kimera, Yunan mitolojisinin Chimaera'sının Türkçe söylenişi. Efsaneye göre Chimaera, aslan, keçi ve yılandan oluşan, ağzından ateş saçan bir yaratıktı ve antik Likya'yı korku içinde tutuyordu. Kahraman Bellerophon onu kanatlı at Pegasus'un sırtında yendi.

Antik yazarlar bu topraklarda hiç sönmeyen bir ateşten söz eder; Romalı doğa bilgini Yaşlı Plinius, gece gündüz yanan alevi not etmiştir. Bazı tarihçilere göre efsanenin kaynağı, Çıralı'nın yukarısındaki yamaçta bugün de yanan bu alevlerdi.

II

Yanartaş

Taşın içinden yükselen ateş.

Yanartaş'ta alevler, kayalardaki çatlaklardan sızan metan ve diğer gazların havayla temas edince tutuşmasıyla oluşuyor ve iki bin yılı aşkın süredir yanıyor. Araştırmacılar bu gazın bir kısmının, fosil yakıtlardaki gibi çürümüş organik maddeden değil, yerkabuğunun derinliklerinde suyun bazı kayaçlarla tepkimesinden doğduğunu düşünüyor.

Alevlerin yakınında ateş ve demircilik tanrısı Hephaistos'la ilişkilendirilen bir kutsal alanın kalıntıları, daha sonra da Bizans dönemi kilise kalıntıları bulunuyor. Alevlere kısa ama dik bir patikayla çıkılıyor; çoğu kişi yürüyüşü akşam karanlığında yapıyor.

Yanartaş fotoğrafı bekleniyorAkşam karanlığında alevler, taşlar ve yürüyüş yolu · yalnızca Yanartaş'ta çekilmiş bir kare

III

Olympos

Derenin iki yakasında bir kent.

Çıralı kumsalının güney ucunda bir dere, derin bir vadiden denize akar. Antik Olympos bu derenin iki yakasına kurulmuştu. Kent, Likya Birliği'nde federal mecliste üç oy hakkı olan altı kentten biriydi; bunu Strabon, Efesli Artemidoros'a dayanarak aktarır.

Olympos koyunda denizden yükselen kayalık ve dağlar, yukarıdan
  1. MÖ 1. yyKorsan Zeniketes'in kalesi Olympos çevresindedir. Romalı komutan Publius Servilius Vatia Isauricus kaleyi kuşatır; Zeniketes teslim olmak yerine ailesiyle birlikte kendini ateşe verir. Olympos birlikten çıkarılır.
  2. MS 1.–2. yyKent birliğe geri döner ve düzenli bir planla yeniden kurulur; dereyi üç kemerli bir köprü geçer.
  3. MS 5.–6. yyKent merkezinde dokuz bazilika inşa edilir.
  4. SonrasıArap akınları sırasında ya da sonrasında kent terk edilir; kalıntılar bugün ağaçların arasında, derenin kıyısında duruyor.
Olympos vadisinde sazlar arasından geçen patika

IV

Deniz

Sabahın en sakin saati.

Çıralı'da deniz sabah erken saatte en durgun hâlinde; kürek ve kano için en iyi zaman. Kıyı boyunca kuşlar ve balıkçı tekneleri. Daha uzağa gitmek isteyenler için koydan koya tekne turları: Suluada, Porto Ceneviz ve Akvaryum Koyu.

Alacakaranlıkta sakin deniz, kıyı ve dağlar
Şafakta boş kumsal ve uzakta şemsiyeler

V

Caretta caretta

Kumsalı paylaşmak.

Çıralı, deniz kaplumbağası Caretta carettanın yumurta bıraktığı kumsallardan biri. Dişiler nisan sonundan itibaren kumu kazıp yuvalarını bırakıyor; yavrular temmuz ortasından eylül sonuna kadar geceleri denize doğru yürüyor. Bir dönem ışık ve kumsala giren ziyaretçiler yüzünden yuva sayısı 70 civarına düşmüştü; alınan önlemlerin ardından 2018'de 150'ye çıktı.

2023'te Çıralı, kumsalın geceleri kapatıldığı ilk sahil oldu: 30 Eylül'e kadar 21.00 ile 06.00 arasında kumsala girmek, gece yüzmek, kamp ve ateş yakmak yasak; yuva noktaları işaretleniyor. Yerelde Ulupınar Çevre Koruma, Geliştirme ve İşletme Kooperatifi kumsalın korunmasında yer alıyor.

  • SabahKumdaki izleri uzaktan izleyin, dokunmayın
  • GeceKumsala ışık tutmayın, fotoğrafta flaş kullanmayın
  • Yuvalarİşaretli alanlardan uzak durun
Caretta Caretta, From Sand to Sea: kumda denize doğru yürüyen yavru kaplumbağa
Kısa belgesel · Kimera Çıralı'da Bir Yaşam Döngüsü Yuvaların korunmasından yavruların denizle buluşmasına; sahada çalışanların anlattıklarıyla. YouTube'da izle

VI

Kimera

Ve bu bahçe.

Kimera bugün Çıralı Sahil Yolu 492 numarada, narenciye ağaçlarının arasında duruyor. Mutfağını on dakika ötedeki kendi çiftliği besliyor, tedarikçilerinin %70'ten fazlası yerel üreticiler; otel Sıfır Atık Belgesi'ne ve Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 3. seviye Sürdürülebilir Turizm Belgesi'ne sahip.

Kimera'nın bahçe yolları ve kırmızı çatılar, yukarıdan
Ağaç gölgesinde çimenlerde dolaşan tavuklar
Kimera'nın kuruluş hikâyesi bekleniyorKuruluş yılı · kurucu aile · adın neden seçildiği · arazinin ve bahçenin geçmişi · binaların ve malzemelerin hikâyesi
Kaynaklar
Olympus (Lycia), Wikipedia · Strabon'a dayanan Likya Birliği bilgisi, Zeniketes ve Servilius Isauricus, bazilikalar
Discover Wildlife, Mount Chimaera · Yanartaş gazları, Plinius, Hephaistos kutsal alanı
Bianet, 2018 · Yuvalama dönemi ve yuva sayıları
Daily Sabah, 2023 · Gece kumsal yasağı

Çıralı'yı yerinde görün.

Müsaitliği gör